بلوغ

نسخهٔ تاریخ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۸ توسط Shojaei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

بلوغ؛ تغییرات طبیعی و جسمی دوره نوجوانی. این تغییرات، علاوه بر رشد جسمی، بلوغ عقلی و دینی را به تدریج برای افراد رقم می‌زند. بلوغ در قرآن کریم با سه تعبیر به کار رفته است که این تعابیر عبارتند از: بلوغ الحلم، بلوغ النکاح و بلوغ اشدَّ.

بلوغ در لغت

بلوغ در لغت، در معنای رسیدن[۱]، رسیدن به چیزی، رسیدن به امری، نزدیک شدن به پایان مقصد (مکان، زمان یا امری دیگر)، کامل شدن و پختن میوه و رسیدن کودک به سنّ رشد به‌ کار رفته است.[۲][۳]

بلوغ در اصطلاح

در کاربردی رایج، بلوغ فرآیندی است که به تغییرات جسمی بدن انسان گفته می‌شود. در مسیر این تغییرات، بدن انسان به رشد جسمی و جنسی می‌رسد. [۴] این رشد توسط سیگنال‌های هورمونی انجام می‌شود که از مغز به غدد جنسی - تخمدان در دختر، بیضه در یک پسر - می-رسد.[۵] با این وجود، محدوده بلوغ، تنها شامل تغییرات زیستی انسان نمی‌شود؛ بلکه بر رشد فکری، اجتماعی، اخلاق و روان فرد نیز اثر می-گذارد.[۶] با رشد فکری و اجتماعی فرد می‌تواند برای ازدواج و زندگی زناشویی اقدام کند.[۷]

بلوغ در قرآن کریم

بلوغ در قرآن با سه تعبیر به کار رفته است.[۸] یکی از این تعابیر، مفهوم «بلوغ‌الحلوم» است.[۹] مفهوم «بلوغ حُلُم»، به معنای رسیدن به احتلام است و احتلام، همان آغاز رشد جنسی و جسمی است.[۱۰] هنگامی که طفل به این حد از رشد جسمی و جنسی رسید، واجب است که هنگام وارد شدن به اتاق استراحت پدر و مادر اجازه بگیرد.[۱۱]یکی دیگر از این مفاهیم، مفهوم «بلوغ النکاح» است.[۱۲] منظور از بلوغ نکاح، رسیدن کودک به شرایط جسمی و جنسی ازدواج است.[۱۳] اما تعبیر سوم، مفهوم «بلوغ اَشُد» است.[۱۴] منظور از بلوغ اَشُدّ، رسیدن کودک به سنی است که در آن نیروی جسمی و عقلی به رشد و شکوفایی می‌رسد.[۱۵] در این صورت، اگر کودکی یتیم باشد و به سن ازدواج یا احتلام برسد، می‌ تواند بدون اجازه قیم خود به اموال خود دسترسی داشته باشد.[۱۶]بنابراین، بلوغ در قرآن، به تغییرات طبیعی و جسمی گفته می‌شود که در نوجوان اتفاق می‌افتد. شخص به وسیله این تغییرات می‌تواند ازدواج کند، صاحب فرزند شود و بر اموال خود مالکیت داشته باشد. با این وصف، بلوغ از منظر قرآن دارای سن خاصی نیست.[۱۷]

منابع

اسلام پدیا

ایکنا

دانشنامه اسلامی

دانشنامه حوزه

ویکی پاسخ

ویکی شیعه

ویکی فقه

پاورقی‌ها

  1. دانشنامه حوزه
  2. . ویکی فقه
  3. اسلام پدیا
  4. . ویکی فقه
  5. . ویکی پدیا
  6. تأثیرگذاری حرف دیگران در زندگی‌ نشانه عدم بلوغ عقلی است؛زندگی مسالمت‌آمیز زوجین تابع بلوغ عقلی آن‌هاست؛زنگ خطر بلوغ زودرس و ازدواج‌های دیرهنگام در جامعه به صدا درآمده است؛ بررسی ملاک بلوغ از دیدگاه قرآن در پایان‌نامه «والدین و حریم شخصی کودک»؛ بلوغ معنوی و جسمی همراه هم در ازدواج مورد توجه قرار گیرند
  7. . شرط اول شكل‌گيری ازدواج نيمه‌مستقل، بلوغ فكری است.
  8. . ویکی شیعه، ویکی فقه، ویکی پاسخ، سه نتیجه حاصل از آیات مربوط به بلوغ در قرآن کریم.
  9. . وَ إِذا بَلَغَ الْأَطْفالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ؛ «و هنگامى كه كودكان شما بحد بلوغ رسيدند، بايد مثل سايرين كه قبلا اجازه ميگرفتند (در تمام اوقات براى ورود باطاق شما) اجازه بگيرند. بدينسان خدا آيات و احكام خود را براى شما بيان مي دارد و خدا داناى با حكمت است» (نور/59).
  10. . دانشنامه حوزه؛ ملاک بلوغ امر تکوینی و تغییرات واقعی است نه سن / تأملاتی در آیات بلوغ‌الحُلُم و بلوغ‌النکاح
  11. .بررسی ملاک بلوغ از دیدگاه قرآن در پایان‌نامه «والدین و حریم شخصی کودک»
  12. . وَ ابْتَلُوا الْيَتامى‏ حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ وَ لا تَأْكُلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ يَكْبَرُوا وَ مَنْ كانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَ مَنْ كانَ فَقِيراً فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَ كَفى‏ بِاللَّهِ حَسِيباً؛ «يتيمان را مورد آزمايش (تعليم و تربيت) قرار دهيد تا وقتى كه به حد بلوغ و رشد (جسمى و فكرى) برسند و اگر آنها را عاقل و رشيد يافتيد، اموالشان را به آنان برگردانيد و پيش از آنكه بزرگ شوند، اموال آنها را از روى اسراف نخوريد (و حيف و ميل نكنيد) و هر كس (از سرپرستان) بى‏نياز باشد (از برداشت هزينه مصرف شد،) خوددارى كند و كسى كه نيازمند است بنحو شايسته‏اى (برابر هزينه مصرفى) از آن بخورد. هنگامى كه اموال آنها را به آنان پس مى‏دهيد، شاهد بگيريد. در حقيقت خدا تنها براى محاسبه كافى است» (نساء/6).
  13. . ویکی شیعه
  14. . وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا؛ «و هرگز بمال و دارايى يتيم نزديك نشويد؛ مگر از روى نيكى و درستى (و محافظت از آن) تا به رشد و كمال برسد و به عهد و پيمان خود وفادار باشيد كه در برابر عهد و پيمان خويش مسئول هستيد» (إسراء/34).
  15. . زندگی مسالمت‌آمیز زوجین تابع بلوغ عقلی آن‌هاست.
  16. . ملاک بلوغ امر تکوینی و تغییرات واقعی است نه سن / تأملاتی در آیات بلوغ‌الحُلُم و بلوغ‌النکاح.
  17. . ملاک بلوغ امر تکوینی و تغییرات واقعی است نه سن / تأملاتی در آیات بلوغ‌الحُلُم و بلوغ‌النکاح