ویراستار
۷٬۰۰۰
ویرایش
Parsaeiyan (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' ها ' به 'ها ') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۱: | خط ۱: | ||
عبدالکریم سروش (25 آذر 1324)؛ حسین حاج فرجالله دبّاغ معروف به عبدالکریم سروش نویسنده، مترجم، فیلسوف و روشنفکر دینی ایرانی. سروش در رشته داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران و در رشته شیمی تجزیه و فلسفه علم در دانشگاه لندن تحصیل کردهاست. وی یکی از منتقدان مارکسیسم پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود و پس از انقلاب فرهنگی به عضویت ستاد انقلاب فرهنگی درآمد. | '''عبدالکریم سروش''' (25 آذر 1324)؛ حسین حاج فرجالله دبّاغ معروف به عبدالکریم سروش نویسنده، مترجم، فیلسوف و روشنفکر دینی ایرانی. سروش در رشته داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران و در رشته شیمی تجزیه و فلسفه علم در دانشگاه لندن تحصیل کردهاست. وی یکی از منتقدان مارکسیسم پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود و پس از انقلاب فرهنگی به عضویت ستاد انقلاب فرهنگی درآمد. | ||
بیشتر آراء قرآنی سروش مبتنی بر غیروحیانی بودن و تاریخی بودن متن آن استکه تجربه دینی نام گرفته است. طبق این تئوری پیامبر تنها مبلغ وحی نیست؛ بلکه نقش فاعلی و تولیدگری دارد. پذیرش این تفکر سبب میشود که قرآن الهی نباشد و مختص به زمان خاصی شود. در صورتی که قرآن زبان الهی دارد و مختص به فرهنگ و قومیت یا زمان خاصی نیست. نقدهای دیگری بر آراء سروش وارد شده است و آن عبارتنداز: رد ادعای سروش در مورد برخی از روایات همانند روایت تلقيح خرما، عدم پذیرش اقتدارگرایی در پیامبر(ص)، رد شاعر بودن پیامبر(ص) و رد نظریه رویای پیامبرانه که در آن وحی به مثابه خواب در نظر گرفته شده است. | بیشتر آراء قرآنی سروش مبتنی بر غیروحیانی بودن و تاریخی بودن متن آن استکه تجربه دینی نام گرفته است. طبق این تئوری پیامبر تنها مبلغ وحی نیست؛ بلکه نقش فاعلی و تولیدگری دارد. پذیرش این تفکر سبب میشود که قرآن الهی نباشد و مختص به زمان خاصی شود. در صورتی که قرآن زبان الهی دارد و مختص به فرهنگ و قومیت یا زمان خاصی نیست. نقدهای دیگری بر آراء سروش وارد شده است و آن عبارتنداز: رد ادعای سروش در مورد برخی از روایات همانند روایت تلقيح خرما، عدم پذیرش اقتدارگرایی در پیامبر(ص)، رد شاعر بودن پیامبر(ص) و رد نظریه رویای پیامبرانه که در آن وحی به مثابه خواب در نظر گرفته شده است. | ||
خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
علاوه بر این، در پاسخ به ادعای شاعر بودن پیامبر(ص) باید بیان کرد که تجربههای شاعرانه درباره وهم، پندار و خيال است و اساسا، در بسياری از موارد با واقعيت همراه نيست و گزافه راه پيدا میكند و قرآن نيز از شعر و شاعری خود را بری دانسته است. همچنین، تجربههای عارفانه خطا پذیر و مسبوق به سيروسلوك است که با وحی تفاوت دارد. قرآن نیز ادعای شاعر بودن پیامبر(ص) را رد می-کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3945719/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C . شاهدی بر شناخت حداقلی سروش از تراث اسلامی]</ref> همچنین، در پاسخ به ادعای سروش در مورد تاریخی بودن قرآن باید بیان داشتکه بسیاری از مسائل علم همانند نظریات در مورد آسمانهای هفتگانه، جن و نفی و اثباتش به نتیجه نرسیده است تا اینکه دیدگاهی قطعی از قرآن كريم در این مورد وجود داشته باشد یا اینکه نظریات قرآن در گذر زمان منسوخ شود. | علاوه بر این، در پاسخ به ادعای شاعر بودن پیامبر(ص) باید بیان کرد که تجربههای شاعرانه درباره وهم، پندار و خيال است و اساسا، در بسياری از موارد با واقعيت همراه نيست و گزافه راه پيدا میكند و قرآن نيز از شعر و شاعری خود را بری دانسته است. همچنین، تجربههای عارفانه خطا پذیر و مسبوق به سيروسلوك است که با وحی تفاوت دارد. قرآن نیز ادعای شاعر بودن پیامبر(ص) را رد می-کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3945719/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C . شاهدی بر شناخت حداقلی سروش از تراث اسلامی]</ref> همچنین، در پاسخ به ادعای سروش در مورد تاریخی بودن قرآن باید بیان داشتکه بسیاری از مسائل علم همانند نظریات در مورد آسمانهای هفتگانه، جن و نفی و اثباتش به نتیجه نرسیده است تا اینکه دیدگاهی قطعی از قرآن كريم در این مورد وجود داشته باشد یا اینکه نظریات قرآن در گذر زمان منسوخ شود. | ||
همچنین، سروش نسبت به برخی از روایات، رویکرد انتقادی داشته است و این بیش از آنکه به اصل روایات بازگردد به رویکرد دوگانه و گزینشی وی در مواجهه با روایات باز میگردد؛<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3948451/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA . انتقاد اکبر ثبوت از رویکرد دوگانه و متعارض سروش در استفاده از روایات]</ref> به عنوان نمونه، روايات طبی در صورتی كه از صحت سند و محتوا برخوردار باشد، قابل قبول هستند و به صرف ذکر این روایات در منابع حدیثی نمی توان به آنها تکیه کرد.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/1966238/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%88%D8%AD%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D9%88-%D9%88%D8%B5%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%82 . نقد شبهات در حوزه وحی قرآنی؛ متافیزیک قرب و وصال یا بعد و فراق؛ خطای روشی سروش در پرداختن به سیره پیامبر(ص)]</ref> | همچنین، سروش نسبت به برخی از روایات، رویکرد انتقادی داشته است و این بیش از آنکه به اصل روایات بازگردد به رویکرد دوگانه و گزینشی وی در مواجهه با روایات باز میگردد؛<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3948451/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA . انتقاد اکبر ثبوت از رویکرد دوگانه و متعارض سروش در استفاده از روایات]</ref> به عنوان نمونه، روايات طبی در صورتی كه از صحت سند و محتوا برخوردار باشد، قابل قبول هستند و به صرف ذکر این روایات در منابع حدیثی نمی توان به آنها تکیه کرد.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/1966238/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%88%D8%AD%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D9%88-%D9%88%D8%B5%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%82 . نقد شبهات در حوزه وحی قرآنی؛ متافیزیک قرب و وصال یا بعد و فراق؛ خطای روشی سروش در پرداختن به سیره پیامبر(ص)]</ref> | ||
در نقد ادعای سروش پیرامون اقتدارگرایی نیز باید گفت که سروش بین اقتدار و اقتدارگرایی خلط کرده است؛ زیرا اقتدارگرایی به معنای اصل تبعیت بیچونوچرا از قدرت است که نقطه مقابل آزادی فردی در فکر و عمل قرار میگیرد. در این صورت، شخصیت اقتدارگرا کسی است که میخواهد دیگران را تحت کنترل و تسلط خود در بیاورد، در صورتیکه این ادعا با توجه به سیره پیامبر(ص) ناسازگار است و پیامبر(ص) به هیچ عنوان به دنبال این نبودند که دیگران را تحت کنترل و تسلط خود در بیاورند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3947263/%D8%AE%D9%84%D8%B7-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 . خلط مفهوم «اقتدار» و «اقتدارگرایی» در سخنان سروش]</ref><ref>[https://iqna.ir/fa/news/3947476/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF | در نقد ادعای سروش پیرامون اقتدارگرایی نیز باید گفت که سروش بین اقتدار و اقتدارگرایی خلط کرده است؛ زیرا اقتدارگرایی به معنای اصل تبعیت بیچونوچرا از قدرت است که نقطه مقابل آزادی فردی در فکر و عمل قرار میگیرد. در این صورت، شخصیت اقتدارگرا کسی است که میخواهد دیگران را تحت کنترل و تسلط خود در بیاورد، در صورتیکه این ادعا با توجه به سیره پیامبر(ص) ناسازگار است و پیامبر(ص) به هیچ عنوان به دنبال این نبودند که دیگران را تحت کنترل و تسلط خود در بیاورند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3947263/%D8%AE%D9%84%D8%B7-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 . خلط مفهوم «اقتدار» و «اقتدارگرایی» در سخنان سروش]</ref><ref>[https://iqna.ir/fa/news/3947476/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF نقد روایت سروش از «گفتمان سلطانی» خداوند] </ref> | ||
]</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
خط ۲۶: | خط ۲۵: | ||
== پاورقیها == | == پاورقیها == | ||
[[رده:روشنفکران مسلمان]] | |||
[[رده:روشنفکران ایرانی]] |